Gruz po remoncie: PSZOK w Stalowej Woli przyjmie odpady także od firmy, ale za tonę
Punkt Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych przy ul. Centralnego Okręgu Przemysłowego 38 prowadzi Miejski Zakład Komunalny Sp. z o.o. z siedzibą przy ul. Komunalnej 1. Regulamin mówi wprost, że PSZOK przeznaczony jest do obsługi mieszkańców Gminy Stalowa Wola oraz przedsiębiorców: od osób fizycznych odpady przyjmowane są bezpłatnie, a przedsiębiorca wnosi opłatę według cennika i dostaje kartę przekazania odpadu wystawioną w Bazie Danych o Odpadach. Cennik przewiduje za tonę: 175,00 zł za odpady z betonu i gruz betonowy z rozbiórek i remontów oraz tyle samo za gruz ceglany, 500,00 zł za zmieszane odpady z betonu, gruzu ceglanego i materiałów ceramicznych, 1 000,00 zł za usunięte tynki, tapety i okleiny oraz 3 500,00 zł za czysty styropian z materiałów izolacyjnych. Punkt czynny jest od wtorku do piątku i w soboty w godzinach 8:00–16:00.
→To rzadka sytuacja: koszt wywozu daje się policzyć przed rozpoczęciem prac, bo stawka za tonę jest publiczna. Segregowanie na budowie ma tu wymierną cenę: ten sam gruz kosztuje 175 zł za tonę osobno i 500 zł wrzucony do jednego kontenera razem z ceramiką, a skute tynki 1 000 zł. Przy wycenie pytaj wprost, po której stronie leży wywóz.
Bezpłatne oddanie gruzu dotyczy tylko robót prowadzonych samodzielnie
Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Stalowa Wola, przyjęty uchwałą nr VI/89/2024 Rady Miejskiej z 18 października 2024 r., zalicza odpady budowlane i rozbiórkowe z gospodarstw domowych do frakcji zbieranych selektywnie, ale zawęża je do konkretnego przypadku: mają pochodzić „z prowadzenia przez właściciela nieruchomości i we własnym zakresie drobnych robót budowlanych, niewymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru budowy” i mają być dostarczone własnym transportem do PSZOK-ów działających na terenie gminy. Żadnego rocznego limitu wagowego ani objętościowego regulamin przy tym nie ustala.
→Remont prowadzony przez ekipę nie mieści się w tym opisie. Gruz jedzie wtedy kontenerem albo na PSZOK po stawce dla przedsiębiorcy. Różnicę lepiej rozstrzygnąć przy wycenie; przy pierwszym pełnym big-bagu jest już za późno.
Ponad dziesięć tysięcy mieszkań w zasobie jednej spółdzielni
Spółdzielnia Mieszkaniowa w Stalowej Woli według stanu na 31 grudnia 2025 r. ma 179 budynków mieszkalnych i 10 623 lokale mieszkalne o powierzchni 579 478 m², z czego 6 413 lokali jest wyodrębnionych; do tego 331 lokali użytkowych i 860 garaży. Zasób podzielony jest na cztery administracje obejmujące osiedla Poręby i Młodynie, Centralne, Wyzwolenia i Metalowców oraz Flisaków, Lasowiaków, Pławo, Skarpa i Śródmieście. To nie jedyna spółdzielnia w mieście: Spółdzielnia Budownictwa Mieszkaniowego podaje we własnym zestawieniu na 31 grudnia 2024 r. 43 budynki, w tym 37 w Stalowej Woli z 1 796 mieszkaniami, m.in. przy Alejach Jana Pawła II, Komisji Edukacji Narodowej, Ofiar Katynia, Poniatowskiego, Staszica i Wojska Polskiego.
→Niemal każdy blok w mieście ma zarządcę, u którego uzgadnia się ingerencję w piony i ściany nośne. Obie spółdzielnie mają budynki przy tych samych ulicach. Rozmowę o przesunięciu miski WC zaczyna się więc od ustalenia, która z nich administruje danym numerem.
Na Fabrycznym i w Rozwadowie zabytkiem bywa zwykły budynek mieszkalny
Diagnoza do Lokalnego Programu Rewitalizacji wylicza obiekty zabytkowe na dwóch podobszarach Stalowej Woli. Na Fabrycznym jest ich 61 i, jak pisze dokument, „zdecydowana większość z nich to budynki mieszkalne”: w wykazie stoją przede wszystkim domy robotnicze w układzie bliźniaczym przy ulicach Bema i Okrzei, a także bloki mieszkalne przy 1 Sierpnia. W Rozwadowie wykaz liczy 44 pozycje, w tym 11 kamienic, a pod pozycją pierwszą figuruje sam układ urbanistyczny ze stanem zachowania określonym jako zły.
→W wykazie stoją adresy zwykłych domów, pod którymi ktoś właśnie planuje wymianę okien albo ocieplenie ściany. Stolarkę pod wymiar zamawia się po sprawdzeniu wykazu: wpis zmienia tryb formalny, a czasem i dopuszczalny wygląd elewacji.
W ewidencji zabytków miasta jest 281 pozycji, a kierunek ochrony mówi wprost o kolorystyce pokryć dachowych
Prognoza oddziaływania na środowisko do studium miasta podaje, że na terenie Stalowej Woli jest 18 obiektów i zespołów obiektów zabytkowych oraz 1 stanowisko archeologiczne wpisane do rejestru zabytków województwa podkarpackiego, a gminna ewidencja zabytków liczy 281 pozycji. Wykaz ewidencji to w przeważającej części zwykłe budynki mieszkalne: 101 pozycji opisano jako „blok mieszkalny”, 44 jako „dom robotniczy bliźniak”, wszystkie z 1938 roku, przy ulicy Bema na dawnym Osiedlu Majsterskim, do tego 17 kamienic i 15 willi. Dokument formułuje kierunek ochrony krajobrazu kulturowego dla historycznie ukształtowanych układów urbanistycznych ujętych w ewidencji: „utrzymaniu istniejącej zabudowy noszącej cechy tradycyjnej architektury regionalnej i realizację nowej w nawiązaniu do tradycyjnej, w szczególności w zakresie: architektury budynków, gabarytów, kształtów dachów, kolorystyki pokryć dachowych i elewacji”.
→Pod adresem z ewidencji kształt połaci i kolor pokrycia przestają być wyborem estetycznym właściciela. Blachodachówkę w konkretnym odcieniu zamawia się dopiero po sprawdzeniu, czy budynek albo cały układ urbanistyczny jest w wykazie. Regułą są tu blok mieszkalny i dom robotniczy w układzie bliźniaczym.
W rejestrze zabytków Stalowej Woli są trzy adresy mieszkalne, reszta ochrony jest gminna
W zestawieniu rejestru zabytków nieruchomych Narodowego Instytutu Dziedzictwa, udostępnianym jako otwarte dane (stan danych na 1 czerwca 2026 r.), dla Stalowej Woli figuruje 37 pozycji. Zdecydowana ich większość to obiekty sakralne, cmentarze i zespół dworsko-parkowy przy Lipowej. Adresów mieszkalnych są trzy: dom w zespole mieszkalno-gospodarczym przy Dąbrowskiego 18, dom zwany Zamkiem Lubomirskich przy Sandomierskiej 1 (A-15 z 24 stycznia 2000 r.) oraz kamienica z 1905 roku przy ul. St. Bełżyńskiego 18, wpisana najpóźniej, pod numerem A-1754 z 22 czerwca 2022 r. Osiedla Fabrycznego, czyli międzywojennej zabudowy Centralnego Okręgu Przemysłowego, w tym wykazie nie ma; ochrona tej zabudowy opiera się na gminnej ewidencji zabytków i zapisach planistycznych. Sprawy zabytków z terenu powiatu stalowowolskiego prowadzi, zgodnie z regulaminem organizacyjnym Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków z siedzibą w Przemyślu, Delegatura w Tarnobrzegu przy ul. 1 Maja 4, tel. 15 822 81 61.
→Dla właściciela mieszkania na Fabrycznym to praktyczna różnica: rozmowa o oknach toczy się z miastem i zarządcą, bez wojewódzkiego konserwatora. Pod trzema adresami z rejestru jest odwrotnie i właściwym urzędem staje się delegatura w Tarnobrzegu.