Prawie nic nowego się w Leżajsku nie buduje, więc cały rynek to zasób istniejący
Miasto liczy 12 625 mieszkańców i 4 770 mieszkań, czyli 379,7 mieszkania na 1000 mieszkańców, o przeciętnej powierzchni 80,3 m² i 4,25 izby. W 2024 roku oddano do użytku 18 mieszkań, wszystkie na cele indywidualne, o przeciętnej powierzchni 152,8 m².
→Osiemnaście nowych mieszkań rocznie i zero budownictwa na sprzedaż oznacza brak odbiorów deweloperskich i wykończeń pod klucz w nowych blokach. Remonty w Leżajsku to niemal wyłącznie prace w zasobie istniejącym; nowe budownictwo to duże domy stawiane systemem gospodarczym.
Jedna spółdzielnia, 1 616 mieszkań i cały zasób blokowy z lat 1970–1990
Spółdzielnia Mieszkaniowa w Leżajsku, założona w 1967 roku jako Powiatowa Spółdzielnia Mieszkaniowa, zarządza 1 873 mieszkaniami w 33 budynkach (stan na 31.12.2022); łączna powierzchnia użytkowa jej zasobów to 92 547 m². W samym Leżajsku jest to 1 616 mieszkań w 28 budynkach przy ulicach Kopernika, Mickiewicza, Braci Śniadeckich, Kołłątaja, Staszica i Marii Curie-Skłodowskiej; pozostałe stoją w Sokołowie Małopolskim i w Grodzisku Dolnym.
→Praktycznie każde mieszkanie w bloku w Leżajsku należy do zasobu tej jednej spółdzielni, więc adres zarządcy jest zawsze ten sam. Piony i ściany nośne uzgadnia się z nim przed rozbiórką. Powtarzalny układ mieszkań w klatce pomaga: to, co zrobił sąsiad, pokazuje granice.
Podział miasta na okręgi wyborcze pokazuje, gdzie stoją bloki, a gdzie domy
Leżajsk dzieli się na 15 okręgów wyborczych, w każdym wybiera się jednego radnego, więc każdy okręg obejmuje zbliżoną liczbę mieszkańców. Okręg nr 10 to jedna jedyna ulica — Marii Curie-Skłodowskiej. Okręg nr 8 to wyłącznie część ulicy Kopernika, a okręg nr 5 to fragmenty Kołłątaja i Staszica. Dla porównania okręg nr 13 obejmuje szesnaście ulic (m.in. Borki, Siedlankę, Przemysłową, Fabryczną i Hutniczą), okręg nr 3 trzynaście, a okręg nr 2 dwanaście.
→Ta sama liczba mieszkańców mieszka przy jednej ulicy w rejonie Skłodowskiej i przy szesnastu ulicach w rejonie Siedlanki. Dojazd, miejsce na kontener i sposób wniesienia materiału wyglądają pod tymi adresami zupełnie inaczej. Dlatego w zgłoszeniu prosimy o ulicę i numer.
Zgłoszenia i pozwolenia budowlane: starostwo przy ul. Kopernika 8
Sprawy budowlane dla miasta i całego powiatu leżajskiego prowadzi Wydział Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w Leżajsku, ul. Kopernika 8, tel. 17 240 45 00. Wydział wydaje pozwolenia na budowę, przyjmuje zgłoszenia rozpoczęcia robót, rejestruje dzienniki budowy i rozbiórki, wydaje zaświadczenia o samodzielności lokali mieszkalnych i użytkowych oraz przyjmuje zgłoszenia dotyczące remontu obiektów. Część spraw można złożyć przez portal e-budownictwo.gunb.gov.pl.
→Wymiana płytek i armatury, malowanie i gładzie mieszczą się poza obowiązkiem zgłoszenia i pozwolenia. Granicę wyznacza zmiana układu ścian i ingerencja w konstrukcję. Gdy zgłoszenie jest potrzebne, organ ma 21 dni na wniesienie sprzeciwu i te trzy tygodnie wchodzą do harmonogramu.
Ponad sto pięćdziesiąt zwykłych domów w ewidencji zabytków
Gminna ewidencja zabytków miasta Leżajska, w wersji zaktualizowanej w lipcu 2026 roku, nie kończy się na klasztorze Bernardynów i farze. Wykaz obejmuje kilkadziesiąt kamienic przy Rynku (nr 2a-2b, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24/25, 26, 27, 28) i przy ul. Mickiewicza oraz ponad sto pięćdziesiąt wpisów zapisanych po prostu jako „Dom nr …”: przy ulicy Górnej praktycznie całą zabudowę (nr 1/3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 17, 19/21, 23, 25), a dalej domy przy Borkach, Burmistrzów Zawilskich, Garncarskiej, Krótkiej, Michałka, Moniuszki, Ogrodowej, Opalińskiego, Podleśnej, Podzwierzyńcu i Przemysłowej. Ewidencję prowadzi Urząd Miejski w Leżajsku na podstawie ustawy z 17 września 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
→Przy ulicy Górnej i wokół Rynku wymianę pokrycia zaczyna się od zajrzenia do wykazu. To pytanie należy do etapu wyboru materiału.
Dofinansowanie do wymiany okien jest w Leżajsku pozycją funduszu remontowego
Regulamin tworzenia i wykorzystania funduszu remontowego w Spółdzielni Mieszkaniowej w Leżajsku wymienia w § 7 ust. 2, wśród remontów części wspólnych finansowanych z funduszu remontowego danej nieruchomości, pozycję 8: dofinansowanie do wymiany stolarki okiennej w budynkach i wymiana stolarki okiennej i drzwiowej w pomieszczeniach wspólnych. Osobną pozycją, nr 14, jest remont i wymiana okienek piwnicznych. Jednocześnie § 4 ust. 5 stanowi, że z funduszu remontowego nie powinny być finansowane remonty i naprawy obciążające użytkowników lokali zgodnie z rozdziałem obowiązków określonym w § 148 i § 149 Statutu. Plan remontów, określający zakres rzeczowy i finansowy, zatwierdzany jest na każdy rok kalendarzowy uchwałą Rady Nadzorczej w I kwartale roku, którego dotyczy, a wcześniej Zarząd podaje mieszkańcom zakres planowanych robót przez wywieszenie wykazu na tablicach ogłoszeń w klatkach schodowych, z terminem i trybem zgłaszania uwag.
→W leżajskim bloku o tym, czy w danym roku jest z czego dopłacić do okien, decyduje plan remontów tej konkretnej nieruchomości, uchwalany w pierwszym kwartale. Pytanie do administracji brzmi więc: „czy w tegorocznym planie remontów naszego budynku jest pozycja na dofinansowanie stolarki”.
W rejestrze zabytków figuruje czternaście leżajskich domów mieszkalnych
W zestawieniu rejestru zabytków nieruchomych Narodowego Instytutu Dziedzictwa, udostępnianym jako otwarte dane (stan danych na 1 czerwca 2026 r.), dla Leżajska figuruje 53 pozycje, z czego czternaście to budynki mieszkalne, kamienice i wille. Są wśród nich: dom kościelnego przy Rynku 1 (A-72 z 30 czerwca 2003 r.), kamienica z końca XVII wieku przy Rynku 32 (A-1232 z 2 maja 1991 r., A-927 z 8 października 2012 r.), domy przy Adama Mickiewicza 41 i 48 oraz willa z 1914 roku pod numerem 44, dom z 1909 roku przy Górnej 23, dom z 1907 roku przy Krótkiej 1, dom przy Rzeszowskiej 11 i kamienica z 1874 roku przy Rzeszowskiej 14, dom dawnego Dworu Podstarościego przy Juliusza Słowackiego 2, budynek zwany Domem Hollendra przy Sanowej 2 (A-1714 z 22 lutego 2021 r.), dom przy Stanisława Moniuszki 2, dom przy Żwirki i Wigury 18 oraz dom z 1. ćwierci XIX wieku przy św. Jana z Dukli 10, wpisany najpóźniej, pod numerem A-1746 z 25 lutego 2022 r. Sprawy zabytków z terenu powiatu leżajskiego prowadzi, zgodnie z regulaminem organizacyjnym Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków z siedzibą w Przemyślu, Delegatura w Rzeszowie przy ul. Mickiewicza 7, tel. 17 853 94 62.
→Wpisy przy Rynku, Mickiewicza i Rzeszowskiej pokrywają się ze śródmiejską pierzeją, czyli dokładnie z tą częścią Leżajska, gdzie stoi najwięcej starych okien skrzynkowych. Adres z tej listy oznacza, że projekt stolarki uzgadnia się z delegaturą w Rzeszowie; leżajski urząd tej sprawy nie prowadzi. Rozmowa zaczyna się wtedy od tego, co w oknie było pierwotnie.
Leżajski PSZOK bierze szkło okienne, ale odmawia szkła zbrojonego
Regulamin Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych w Leżajsku, obowiązujący od 1 lipca 2021 r., wymienia w § 2 ust. 1 szkło okienne jako odrębną frakcję przyjmowaną nieodpłatnie, obok odpadów budowlanych i rozbiórkowych, przy których zapisano limit: gruz, porcelana, ceramika, armatura, styropian, tworzywa piankowe, wełna, worki po cemencie i papa są przyjmowane nieodpłatnie do 5 m³, maksymalnie 500 kg rocznie. Ustęp 2 tego samego paragrafu wylicza, czego PSZOK nie przyjmuje, i są tam wprost szkło zbrojone i szyby samochodowe, a także zmieszane odpady budowlane z innymi odpadami oraz odpady z działalności gospodarczej (firmy). Punkt prowadzi Miejski Zakład Komunalny Sp. z o.o. w Leżajsku, ul. Żwirki i Wigury 3, tel. 17 242-08-58; odbiór odbywa się wyłącznie w dni robocze: w poniedziałek 7:00–18:00, od wtorku do piątku 7:00–15:00, w soboty punkt jest nieczynny.
→Szyba z rozbiórki starego okna ma w Leżajsku dokąd trafić, ale tylko wtedy, gdy przywozi ją mieszkaniec i gdy jest oddzielona od reszty. Okno przywiezione przez ekipę to już odpad z działalności gospodarczej, którego regulamin nie obejmuje. O wywóz starej stolarki pytamy wykonawcę jeszcze przed umową.
Dwa różne punkty Czystego Powietrza w jednym mieście: miejski i gminny
Leżajsk to dwie odrębne jednostki samorządu o tej samej nazwie i każda prowadzi własny punkt programu Czyste Powietrze, pod innym adresem i w innych godzinach. Dla mieszkańców Gminy Miasto Leżajsk punkt konsultacyjno-informacyjny działa w Urzędzie Miasta Leżajsk przy ul. Rynek 1, telefon 17 242 73 33 wew. 141, w godzinach urzędowania od poniedziałku do piątku od 7:30 do 15:30. Dla mieszkańców Gminy Leżajsk, czyli okolicznych miejscowości, punkt konsultacyjny mieści się w Urzędzie Gminy w Leżajsku przy ul. Łukasza Opalińskiego 2, w pokoju nr 12, i jest czynny od poniedziałku do piątku w godzinach 13:00–15:00, telefon 17 240 62 00 wewnętrzny 234, z wymaganą wcześniejszą rezerwacją terminu. Gminny punkt pomaga uzupełnić wniosek o dofinansowanie, złożyć go przez portal beneficjenta i przesłać do Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Rzeszowie.
→Adres decyduje o tym, do których drzwi się idzie, a różnica w godzinach jest realna: miejski punkt pracuje przez cały dzień, gminny tylko przez dwie godziny po południu i wyłącznie po telefonicznym umówieniu. Przy wymianie okien finansowanej z Czystego Powietrza to jest pierwszy krok, jeszcze przed pomiarem.
Wnioski o wycinkę drzew przyjmuje Biuro Ochrony Środowiska w Rynku
Sprawy zezwoleń i zgłoszeń wycinki drzew i krzewów w Leżajsku prowadzi Biuro Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego, pokój nr 6, Rynek 1, tel. 17 242 73 33, w godzinach 7:30–15:30. Przy każdej sprawie urząd przeprowadza oględziny z udziałem wnioskodawcy, a decyzja zapada zwykle w ciągu 30 dni.
→Zgłoszenie zamiaru wycinki trzeba złożyć w tym konkretnym biurze, nie w ogólnym sekretariacie — i liczyć się z wizytą urzędnika na działce przed decyzją.
PINB w Leżajsku ma inny adres niż Biuro Ochrony Środowiska
Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Leżajsku mieści się przy ul. M. C. Skłodowskiej 8 (II piętro, pok. 203–204), tel. 17 242 07 37, czynny pon.–pt. 7:30–15:30. Zajmuje się kontrolą budów w toku, odbiorami i sprawami samowoli budowlanej — nie wydaje pozwoleń ani nie przyjmuje zgłoszeń budowy, to osobna kompetencja starostwa.
→To inny adres i inny urząd niż ten, gdzie inwestor składał wniosek o pozwolenie — przydatne, gdy w trakcie budowy pojawia się kontrola albo pytanie o zgodność już prowadzonych prac.
