MalowanieścianDębica

Podkarpackie cenniki podają za malowanie ścian i sufitów trzema warstwami 19,80–22,60 zł/m² brutto samej robocizny, a rozpiętość między województwami sięga od 17,30 do 25,50 zł/m²; dla malowania tradycyjnego średnia krajowa to 15–35 zł/m² robocizny. Te stawki obejmują samo malowanie. Przygotowanie ścian stoi w cennikach osobno. O tym, w którym miejscu przedziału wypadnie Twoje mieszkanie, decyduje stan ścian, a nie metry: usuwanie starej farby, wyceniane w kraju na 11,10–16 zł/m², i naprawa ubytków za 16,40–20,80 zł/m² potrafią kosztować więcej niż samo malowanie.

Stawka za malowanie obejmuje wyłącznie nałożenie farby, a oferta malarska wycenia całą robotę wokół niej. W rozbitym cenniku robocizny malowanie trzema warstwami to 22,60 zł/m² brutto, ale mycie ścian 17,90 zł/m², usuwanie starej farby 12,60 zł/m² i gruntowanie 7,73 zł/m² stoją jako osobne pozycje i wchodzą do wyceny tylko wtedy, gdy ściana ich wymaga. Stąd dwie uczciwe wyceny tego samego mieszkania potrafią różnić się dwukrotnie. Przy porównywaniu ofert pytanie brzmi więc „co jest w tym metrze”, a nie „ile za metr”, i czy ktoś w ogóle obejrzał ściany, zanim podał cenę.

Ściany trzeba gruntować przed malowaniem praktycznie zawsze, gdy podłożem jest gładź, świeża szpachla albo tynk gipsowy. Grunt jest tu wyrównaniem chłonności, nie warstwą ozdobną: podłoże, które pije farbę nierównomiernie, po wyschnięciu pokazuje mapę wcześniejszych napraw, nawet jeśli szpachlowanie było wykonane bezbłędnie. W cenniku miejskim gruntowanie ścian przed malowaniem to 7,73 zł/m² brutto robocizny wobec 22,60 zł/m² za samo malowanie: to najtańszy etap usługi i najczęstsza przyczyna reklamacji, gdy się go pominie.

Standardem w cennikach są trzy warstwy farby i dla większości sytuacji jest to odpowiedź uczciwa. Dwie warstwy wystarczają, gdy malujesz biel na biel po dobrze zagruntowanej gładzi. Trzeciej wymaga przejście z ciemnego koloru na jasny, kolory intensywne o słabszym kryciu i ściany po plamach. Oferta na dwie warstwy jest z tego powodu tańsza tylko pozornie. Jeśli krycie wyjdzie nierówne, trzecia warstwa i tak zostanie dołożona, tyle że jako dopłata.

Do kuchni, korytarza i pokoju dziecięcego wybiera się farby zmywalne klasy 1 odporności na szorowanie na mokro, a do sypialni i gabinetu wystarcza klasa 2 lub 3. Klasę opisuje norma PN-EN 13300 i jest to jedyny parametr farby, który da się porównać między producentami. Skala ma pięć stopni, a klasa 1 jest najwyższa: ubytek powłoki poniżej 5 µm po 200 cyklach szorowania. Klasa 2 to ubytek od 5 do 20 µm po tych samych 200 cyklach, klasa 3 to ubytek od 20 do 70 µm. Klasy 4 i 5 bada się już tylko przez 40 cykli, co samo w sobie mówi, czego można się po nich spodziewać.

Przy dobrej wentylacji druga warstwa wchodzi po 2–4 godzinach od pierwszej. Powłoka sucha w dotyku nie jest przy tym jeszcze utwardzona, a pełne utwardzenie zajmuje od kilku dni do kilku tygodni, zależnie od produktu, i dopiero po nim farba osiąga deklarowaną odporność na szorowanie. Schnięcie spowalniają cztery rzeczy: zbyt wysoka wilgotność, niska temperatura, źle wymieszana farba i brak wentylacji. Malowanie przy zamkniętych oknach w chłodnym pomieszczeniu potrafi wydłużyć każdy etap dwukrotnie.

Farby do wnętrz przeznaczone są do malowania w temperaturze od +10°C do +28°C przy wilgotności względnej poniżej 80%, przy czym warunek dotyczy zarówno powietrza, jak i samej malowanej ściany. Zimna ściana w ogrzanym pokoju to wciąż zimna ściana. Świeży tynk gipsowy sezonuje się około 2 tygodni, a cementowo-wapienny około 4 tygodni. Pomalowanie ściany przed upływem tego czasu kończy się przebarwieniami albo odspojeniem powłoki, a jedyną naprawą jest wtedy zbicie jej i powtórzenie malowania.

Starą farbę klejową trzeba ze ścian usunąć, nie zamalować. Farba klejowa nie jest podłożem. Rozmięka pod wodą z nowej farby i schodzi razem z nią płatami, zwykle po kilku miesiącach, gdy ekipy dawno nie ma. W cennikach malarskich zmywanie i usuwanie starej farby ze ścian stoi jako osobna pozycja, 12,60 zł/m² brutto w cenniku miejskim, obok mycia ścian i sufitów za 17,90 zł/m². W blokach z wielkiej płyty to często największa pozycja całej wyceny, i główny powód, dla którego malowanie mieszkania po dziadkach kosztuje więcej niż malowanie mieszkania od dewelopera o tym samym metrażu.

Usługi malarskie w mieszkaniu, w którym się mieszka, mają sens i tak wygląda większość zleceń. Malowanie prowadzi się wtedy pokojami: meble zsuwa się na środek i okrywa folią, a pomieszczenie wraca zwykle do użytku tego samego lub następnego dnia. Najbardziej uciążliwe jest szlifowanie po szpachlowaniu, bo pył z niego roznosi się poza pomieszczenie. Tego etapu nie da się przeprowadzić bezpylnie. Można go tylko ograniczyć zabezpieczeniami i odkurzaniem na bieżąco. Na oględzinach mówimy wprost, które dni będą najbardziej uciążliwe.

Malowanie ścian i sufitów jest pracą odtworzeniową we wnętrzu lokalu i w większości przypadków zgody zarządcy nie wymaga. Zgłoszenia wart jest natomiast hałas: szlifowanie i kucie pod naprawy ubytków podlega regulaminowi porządku domowego, który w wielu spółdzielniach wyznacza godziny prac głośnych. Zgoda staje się tematem dopiero wtedy, gdy przy okazji malowania rusza coś poza wnętrzem lokalu — na przykład grzejnik podłączony do instalacji wspólnej.

Farba lateksowa i akrylowa nie są dwiema przeciwstawnymi kategoriami. Obie są farbami wodorozcieńczalnymi, a nazwa handlowa mówi o spoiwie, nie o klasie. Praktyczna różnica jest w odporności na szorowanie i w wykończeniu powierzchni: farba lateksowa znosi mycie, więc idzie do kuchni, łazienki i korytarza, a akrylowa daje matową, dobrze kryjącą powierzchnię w pokojach, gdzie ścian się nie szoruje. Zamiast wybierać po nazwie, lepiej porównać na etykiecie klasę odporności na szorowanie na mokro i stopień połysku: im wyższy połysk, tym wyraźniej widać każdą nierówność podłoża.

Malowanie natryskowe idzie kilka razy szybciej i daje jednolitą powłokę bez śladów narzędzia, ale wymaga pustego pomieszczenia i zabezpieczenia wszystkiego, co nie ma być pomalowane, czyli opłaca się w mieszkaniu przed wprowadzeniem, a nie w pokoju z meblami. Wałkiem maluje się wolniej, za to punktowo i etapami, bez rozstawiania folii po całym mieszkaniu. Na jakość gotowej ściany bardziej niż technika wpływa to, co pod spodem: obie metody odsłonią niedoszlifowaną gładź tak samo bezlitośnie, tylko natrysk zrobi to równomierniej.

Zapotrzebowanie na farbę liczy się z wydajności podanej na etykiecie, a nie z reguły kciuka. Producent podaje wydajność w metrach kwadratowych na litr dla jednej warstwy na gładkim, zagruntowanym podłożu, i to jest wartość laboratoryjna. Na 100 m² ścian przy dwóch warstwach realne zużycie wychodzi zazwyczaj wyraźnie wyższe: chłonne podłoże, kolor kryjący gorzej niż biel i faktura tynku potrafią zjeść dodatkową warstwę. Farbę kupuje się z jednej partii produkcyjnej i z zapasem, bo dokupiony później odcień tej samej nazwy potrafi się różnić na styku ścian.

Malowanie sufitu bez smug zależy od trzech rzeczy i żadna z nich nie jest ceną farby. Po pierwsze mokra krawędź: sufit maluje się bez przerw, pasami zachodzącymi na siebie, zanim poprzedni pas zacznie schnąć. Po drugie światło: pracuje się tyłem do okna i sprawdza powierzchnię lampą pod ostrym kątem, bo dopiero wtedy widać ślady wałka. Po trzecie podłoże: zagruntowane równomiernie, inaczej farba wsiąka nierówno i po wyschnięciu zostaje mapa. Farba o dłuższym czasie otwartym wybacza więcej, ale nie zastąpi żadnej z tych trzech.

Tapety trzeba zerwać przed malowaniem prawie zawsze, i jest to pozycja, która najczęściej wypada z wyceny podanej przez telefon. Farba nałożona na tapetę nasącza klej pod spodem, więc arkusz odchodzi od ściany pęcherzami, zwykle po kilku dniach. Zrywanie tapet rozlicza się osobno, bo czas zależy od tego, co jest pod nimi: papier schodzi po namoczeniu, winyl warstwami, a tapeta klejona na surowy gips potrafi zabrać ze sobą wierzchnią warstwę ściany i wtedy dochodzi szpachlowanie całej powierzchni. Stan pod tapetą sprawdza się przez zerwanie próbnego pasa, nie na oko.

Klatka schodowa jest częścią wspólną nieruchomości, więc malowanie klatki schodowej zamawia zarządca, czyli spółdzielnia albo wspólnota, a nie pojedynczy mieszkaniec, i finansuje je fundusz remontowy. Zakres ustala się uchwałą, razem z terminem i sposobem zabezpieczenia ciągu komunikacyjnego, bo prace idą przy używanej klatce. Od strony wykonawczej różni się to od malowania mieszkania dwiema rzeczami: pracą na wysokości nad biegiem schodów i farbą o wyższej odporności na szorowanie w strefie cokołu. Wycenę przygotowujemy wtedy dla zarządcy, na całą klatkę.

Malowanie to krótka robota, więc wchodzi w kalendarz ekipy łatwiej niż remont całego mieszkania: najdłużej czeka się w szczycie sezonu, od wiosny do jesieni, a najkrócej poza nim, w miesiącach od listopada do lutego. Kiedy ekipa wejdzie na ściany, wiadomo po oględzinach, bo przed nimi nie wiadomo, ile schodzi stara powłoka, a to ten zakres decyduje o długości robót. Pewne są dwa terminy: oddzwaniamy w ciągu 2 godzin w godzinach 7:00–20:00, a wycenę przekazujemy w 48 godzin od obejrzenia mieszkania.