Gruz po remoncie: PSZOK w Stalowej Woli przyjmie odpady także od firmy, ale za tonę
Punkt Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych przy ul. Centralnego Okręgu Przemysłowego 38 prowadzi Miejski Zakład Komunalny Sp. z o.o. z siedzibą przy ul. Komunalnej 1. Regulamin mówi wprost, że PSZOK przeznaczony jest do obsługi mieszkańców Gminy Stalowa Wola oraz przedsiębiorców: od osób fizycznych odpady przyjmowane są bezpłatnie, a przedsiębiorca wnosi opłatę według cennika i dostaje kartę przekazania odpadu wystawioną w Bazie Danych o Odpadach. Cennik przewiduje za tonę: 175,00 zł za odpady z betonu i gruz betonowy z rozbiórek i remontów oraz tyle samo za gruz ceglany, 500,00 zł za zmieszane odpady z betonu, gruzu ceglanego i materiałów ceramicznych, 1 000,00 zł za usunięte tynki, tapety i okleiny oraz 3 500,00 zł za czysty styropian z materiałów izolacyjnych. Punkt czynny jest od wtorku do piątku i w soboty w godzinach 8:00–16:00.
→To rzadka sytuacja: koszt wywozu daje się policzyć przed rozpoczęciem prac, bo stawka za tonę jest publiczna. Segregowanie na budowie ma tu wymierną cenę: ten sam gruz kosztuje 175 zł za tonę osobno i 500 zł wrzucony do jednego kontenera razem z ceramiką, a skute tynki 1 000 zł. Przy wycenie pytaj wprost, po której stronie leży wywóz.
Bezpłatne oddanie gruzu dotyczy tylko robót prowadzonych samodzielnie
Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Stalowa Wola, przyjęty uchwałą nr VI/89/2024 Rady Miejskiej z 18 października 2024 r., zalicza odpady budowlane i rozbiórkowe z gospodarstw domowych do frakcji zbieranych selektywnie, ale zawęża je do konkretnego przypadku: mają pochodzić „z prowadzenia przez właściciela nieruchomości i we własnym zakresie drobnych robót budowlanych, niewymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru budowy” i mają być dostarczone własnym transportem do PSZOK-ów działających na terenie gminy. Żadnego rocznego limitu wagowego ani objętościowego regulamin przy tym nie ustala.
→Remont prowadzony przez ekipę nie mieści się w tym opisie. Gruz jedzie wtedy kontenerem albo na PSZOK po stawce dla przedsiębiorcy. Różnicę lepiej rozstrzygnąć przy wycenie; przy pierwszym pełnym big-bagu jest już za późno.
Kontener na ulicy: stawki za zajęcie pasa drogowego są w Stalowej Woli opublikowane
Wysokość opłat za zajęcie pasa drogowego dróg gminnych, których zarządcą jest Prezydent Miasta Stalowej Woli, ustala uchwała nr XIX/222/2019 Rady Miejskiej z 16 grudnia 2019 r., obowiązująca od 15 stycznia 2020 r. Za każdy dzień zajęcia pasa na prawach wyłączności w celach składowych stawka wynosi 0,05 zł za m², a w celach innych niż rolniczo-ogrodowe, składowe i ogródek gastronomiczny wynosi 2,00 zł za m². Przy prowadzeniu robót w pasie drogowym (dla urządzeń infrastruktury technicznej innych niż telekomunikacyjne) zajęcie chodnika kosztuje 3,00 zł za m² na dobę, tyle samo zajęcie do 50% szerokości jezdni, a powyżej 50% szerokości jezdni 5,00 zł za m² na dobę. Umieszczenie w pasie obiektu budowlanego innego niż telekomunikacyjny to 0,30 zł za m² na dobę.
→O tym, która stawka obowiązuje, decyduje kwalifikacja zajęcia przez zarządcę drogi, a nie nazwa nadana mu przez ekipę. Dlatego wniosek składa się przed podstawieniem kontenera, nie po. Uchwała dotyczy wyłącznie dróg gminnych; przy adresie przy drodze powiatowej, wojewódzkiej albo krajowej pyta się innego zarządcę.
Mieszkania w Stalowej Woli są małe, przeciętnie 59,7 m²
Miasto liczy 54 631 mieszkańców i 23 689 mieszkań, czyli 436,3 mieszkania na 1000 mieszkańców. Przeciętne mieszkanie ma 59,7 m² i 3,62 izby. W 2024 roku oddano do użytku 18 mieszkań: 61,1% przeznaczono na sprzedaż lub wynajem, 38,9% na cele indywidualne, przy przeciętnej powierzchni nowego mieszkania 130,7 m². Ponad 96% mieszkań ma centralne ogrzewanie, wodociąg i ustęp spłukiwany, a 92,4% dostęp do sieci gazowej.
→Przy 59,7 m² i 3,62 izby typowe zlecenie w tym mieście to remont mieszkania w bloku. Osiemnaście mieszkań oddanych w ciągu roku oznacza, że odbiorów deweloperskich praktycznie nie ma. Pracujemy w zasobie istniejącym, gdzie pełny zakres widać dopiero po skuciu płytek.
Zabudowa jest warstwowa: 92% budynków wspólnot powstało w latach 1935–1974
Wieloletni program gospodarowania mieszkaniowym zasobem Gminy Stalowa Wola na lata 2022–2026, przyjęty uchwałą nr LV/687/2022, podaje, że w budynkach wspólnot mieszkaniowych 92% obiektów powstało w latach 1935–1974, a spośród 27 budynków będących w stu procentach własnością gminy 26 zbudowano przed 1974 rokiem. Struktura wiekowa gminnych lokali rozkłada się na cztery epoki: 4 lokale w budynkach sprzed 1903 roku, 33 w budynkach z lat 1904–1933, 73 z lat 1934–1953 i 99 z lat 1954–1974; z lat 1975–1995 nie ma w tym zasobie ani jednego lokalu. Cały zasób gminy to 930 lokali mieszkalnych o powierzchni 34 803,74 m² w 178 budynkach, stan na 31 grudnia 2021 r.
→Cztery epoki budowlane w jednym mieście to cztery różne układy instalacji, stropów i ścian, w budynkach oddalonych od siebie o kilkaset metrów. W Stalowej Woli adres mówi o zakresie prac więcej niż metraż. Zgłoszenie z ulicą i numerem od razu zawęża wycenę.
Miasto zbudowane od zera w dwa lata, a Rozwadów starszy od miasta
Stalowa Wola jako ośrodek przemysłowy i mieszkaniowy została ukształtowana w latach 1937–1939; koncepcję urbanistyczną i architektoniczną miasta wznoszonego „na surowym korzeniu” opracowali warszawscy architekci Bronisław Rudziński i Stefania Skibniewska, a zabudowa z tego okresu to dojrzały modernizm z elementami art déco. Prawa miejskie miasto otrzymało 1 kwietnia 1945 roku. W 1973 roku przyłączono do niego Rozwadów — wcześniej odrębne miasto — a w 1977 Charzewice. Dziś miasto dzieli się na 22 osiedla, których nazwy w większości pochodzą od wchłoniętych miejscowości i terenów.
→W Stalowej Woli nie ma jednego „typowego mieszkania”. Przedwojenne osiedle COP-owskie, bloki spółdzielcze z lat 60.–90. i stara zabudowa Rozwadowa to trzy epoki budowlane i trzy tryby formalne: od uzgodnienia z zarządcą po pytanie o wpis do ewidencji zabytków.
Na Fabrycznym i w Rozwadowie zabytkiem bywa zwykły budynek mieszkalny
Diagnoza do Lokalnego Programu Rewitalizacji wylicza obiekty zabytkowe na dwóch podobszarach Stalowej Woli. Na Fabrycznym jest ich 61 i, jak pisze dokument, „zdecydowana większość z nich to budynki mieszkalne”: w wykazie stoją przede wszystkim domy robotnicze w układzie bliźniaczym przy ulicach Bema i Okrzei, a także bloki mieszkalne przy 1 Sierpnia. W Rozwadowie wykaz liczy 44 pozycje, w tym 11 kamienic, a pod pozycją pierwszą figuruje sam układ urbanistyczny ze stanem zachowania określonym jako zły.
→W wykazie stoją adresy zwykłych domów, pod którymi ktoś właśnie planuje wymianę okien albo ocieplenie ściany. Stolarkę pod wymiar zamawia się po sprawdzeniu wykazu: wpis zmienia tryb formalny, a czasem i dopuszczalny wygląd elewacji.
Zgłoszenia i pozwolenia budowlane: starostwo przy ul. Podleśnej 15
Sprawy budowlane dla miasta i całego powiatu prowadzi Wydział Architektoniczno-Budowlany Starostwa Powiatowego w Stalowej Woli, ul. Podleśna 15, tel. 15 643 36 50, archbud@stalowowolski.pl. Wydział wydaje pozwolenia na budowę i rozbiórkę, przyjmuje zgłoszenia robót budowlanych oraz zmiany sposobu użytkowania, wydaje zaświadczenia o samodzielności lokali i o powierzchni budynków mieszkalnych oraz prowadzi rejestry wniosków i decyzji. Sprawy rozdzielone są między stanowiska według gmin, osobne dla Stalowej Woli, Zaleszan, Pysznicy, Radomyśla nad Sanem, Zaklikowa i Bojanowa.
→Płytki, armatura, malowanie i gładzie obchodzą się bez zgłoszenia i pozwolenia; formalności zaczynają się przy zmianie układu ścian i ingerencji w konstrukcję. Sprawy rozdzielono w tym wydziale według gmin, więc adres spoza Stalowej Woli prowadzi kto inny i lepiej od razu trafić pod właściwe drzwi.
Program gminny pokrywa zdjęcie eternitu; nowe pokrycie zostaje przy właścicielu
Gmina Stalowa Wola realizuje „Program usuwania wyrobów zawierających azbest dla miasta Stalowa Wola na lata 2012–2032”, przyjęty uchwałą nr XL/536/12 Rady Miejskiej w Stalowej Woli z 14 grudnia 2012 r. i później zaktualizowany. Urząd ogłasza nabory wniosków o dofinansowanie usunięcia azbestu z obiektów budowlanych na terenie gminy; we wniosku podaje się adres, rodzaj wyrobu, powierzchnię dachu i numer kontaktowy. Dotacją objęte są w całości koszty demontażu wyrobów zawierających azbest, przygotowania do transportu, transportu oraz unieszkodliwienia na składowisku odpadów. Aktualizacja Programu mówi wprost, że nie uwzględniono w nim kosztów nowego pokrycia dachowego w miejsce usuniętego; te prace właściciel wykonuje we własnym zakresie i na własny koszt.
→Zdjęcie i utylizację płyt bierze na siebie program gminny, nowe pokrycie płaci właściciel. Kolejność jest przy tym z góry ustalona: najpierw wniosek do urzędu i firma z uprawnieniami do demontażu, potem ekipa dekarska. Nabór jest terminowy, a data zgłoszenia potrafi zaważyć na całym sezonie.
Wykaz eternitowych dachów w mieście liczy 178 pozycji i 482 tony
Aktualizacja gminnego programu dla Stalowej Woli zawiera imienny wykaz budynków, w których stwierdzono wyroby zawierające azbest. Jak pisze dokument, „jest to jedyna dostępna inwentaryzacja takich obiektów na tym terenie”. Tabela ma 178 pozycji o łącznej masie 482,21 Mg. Każda pozycja podaje adres, rodzaj dachu i rodzaj wyrobu: przeważają płyty faliste na dachach dwuspadowych, rzadziej płyty płaskie na dachach czterospadowych i jednospadowych. Około stu pozycji to budynki mieszkalne, blisko pięćdziesiąt to budynki gospodarcze; reszta to obiekty publiczne i przemysłowe, m.in. cztery przedszkola i altanki na ogrodach działkowych. Adresy skupiają się przy ulicach jednorodzinnych: Sandomierskiej, Okrzei, Makowej, Brandwickiej, Wiejskiej, Lipowej, Słonecznej, Topolowej, Spokojnej, Polnej i Sochów.
→Eternit obejmuje w Stalowej Woli całą warstwę zabudowy jednorodzinnej z lat 60. i 70. Jeśli adres jest w wykazie, wymiana pokrycia zaczyna się od demontażu przez firmę z uprawnieniami i od karty przekazania odpadu. Wykaz jest przy tym otwarty: urząd aktualizuje go, gdy właściciel zgłosi swój budynek.
W ewidencji zabytków miasta jest 281 pozycji, a kierunek ochrony mówi wprost o kolorystyce pokryć dachowych
Prognoza oddziaływania na środowisko do studium miasta podaje, że na terenie Stalowej Woli jest 18 obiektów i zespołów obiektów zabytkowych oraz 1 stanowisko archeologiczne wpisane do rejestru zabytków województwa podkarpackiego, a gminna ewidencja zabytków liczy 281 pozycji. Wykaz ewidencji to w przeważającej części zwykłe budynki mieszkalne: 101 pozycji opisano jako „blok mieszkalny”, 44 jako „dom robotniczy bliźniak”, wszystkie z 1938 roku, przy ulicy Bema na dawnym Osiedlu Majsterskim, do tego 17 kamienic i 15 willi. Dokument formułuje kierunek ochrony krajobrazu kulturowego dla historycznie ukształtowanych układów urbanistycznych ujętych w ewidencji: „utrzymaniu istniejącej zabudowy noszącej cechy tradycyjnej architektury regionalnej i realizację nowej w nawiązaniu do tradycyjnej, w szczególności w zakresie: architektury budynków, gabarytów, kształtów dachów, kolorystyki pokryć dachowych i elewacji”.
→Pod adresem z ewidencji kształt połaci i kolor pokrycia przestają być wyborem estetycznym właściciela. Blachodachówkę w konkretnym odcieniu zamawia się dopiero po sprawdzeniu, czy budynek albo cały układ urbanistyczny jest w wykazie. Regułą są tu blok mieszkalny i dom robotniczy w układzie bliźniaczym.
W rejestrze zabytków Stalowej Woli są trzy adresy mieszkalne, reszta ochrony jest gminna
W zestawieniu rejestru zabytków nieruchomych Narodowego Instytutu Dziedzictwa, udostępnianym jako otwarte dane (stan danych na 1 czerwca 2026 r.), dla Stalowej Woli figuruje 37 pozycji. Zdecydowana ich większość to obiekty sakralne, cmentarze i zespół dworsko-parkowy przy Lipowej. Adresów mieszkalnych są trzy: dom w zespole mieszkalno-gospodarczym przy Dąbrowskiego 18, dom zwany Zamkiem Lubomirskich przy Sandomierskiej 1 (A-15 z 24 stycznia 2000 r.) oraz kamienica z 1905 roku przy ul. St. Bełżyńskiego 18, wpisana najpóźniej, pod numerem A-1754 z 22 czerwca 2022 r. Osiedla Fabrycznego, czyli międzywojennej zabudowy Centralnego Okręgu Przemysłowego, w tym wykazie nie ma; ochrona tej zabudowy opiera się na gminnej ewidencji zabytków i zapisach planistycznych. Sprawy zabytków z terenu powiatu stalowowolskiego prowadzi, zgodnie z regulaminem organizacyjnym Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków z siedzibą w Przemyślu, Delegatura w Tarnobrzegu przy ul. 1 Maja 4, tel. 15 822 81 61.
→Dla właściciela mieszkania na Fabrycznym to praktyczna różnica: rozmowa o oknach toczy się z miastem i zarządcą, bez wojewódzkiego konserwatora. Pod trzema adresami z rejestru jest odwrotnie i właściwym urzędem staje się delegatura w Tarnobrzegu.
