-
01
Oględziny: co jest w ścianach, w szachcie i w pionie
Materiał rur, wiek instalacji, stan pionu i to, czy w ogóle da się do niego dojść. Trzy rzeczy rozstrzygają tu o wszystkim: czy woda idzie stalą ocynkowaną, miedzią czy tworzywem; czy pion kanalizacyjny jest żeliwny i czy ma sprawną rewizję; oraz czy szacht jest zabudowany na stałe, czy przez drzwiczki. Reszta wyceny wynika z odpowiedzi na te pytania, a nie z metrażu mieszkania.
-
02
Rozstrzygnięcie: wymiana całości czy przeróbka punktowa
To jest decyzja, która rozjeżdża wycenę najbardziej. Przeróbka ma sens tam, gdzie instalacja jest z tworzywa albo z miedzi, jest szczelna, a chodzi o przesunięcie kilku podejść pod nowy układ mebli albo przyborów. Wymiana całości wchodzi tam, gdzie rury są stalowe i zarośnięte kamieniem, gdzie ciśnienie na najwyższym punkcie już nie wystarcza albo gdzie żeliwny pion pęka przy każdym dotknięciu. Mówimy to na oględzinach, a nie po skuciu pierwszej ściany.
-
03
Ustalenie granicy: co jest instalacją lokalu, a co budynku
Etap, którego nie widać w żadnym cenniku, a który decyduje o formalnościach. Pion wodny i kanalizacyjny są instalacją wspólną całego budynku, a nie wyposażeniem mieszkania — po tej stronie granicy decyduje zarządca, nie właściciel lokalu. Przy ogrzewaniu granica biegnie jeszcze dalej w głąb mieszkania: instalacja centralnego ogrzewania w budynku wielolokalowym jest jedną niepodzielną całością razem z grzejnikami stojącymi w lokalach, więc zmiana grzejnika nie jest sprawą wyłącznie właściciela.
-
04
Plan podejść i przyborów
Rozrysowanie, gdzie stanie każdy przybór i którędy pobiegnie do niego woda oraz odpływ. Woda jest tu łatwiejszą połową zadania: rurę o małej średnicy da się poprowadzić prawie dowolnie. Kanalizacja rządzi się spadkiem — przewód ma być ułożony ze spadkiem zapewniającym samooczyszczanie się, więc każdy metr odsunięcia od pionu podnosi podejście nad podłogą i w pewnym momencie kończy się wysokością posadzki. To dlatego pytanie „jak daleko można przesunąć WC” ma odpowiedź liczbową dopiero po obejrzeniu podłogi, a nie na telefon.
-
05
Formalności przed pierwszym kuciem
W bloku: zgłoszenie zakresu do spółdzielni lub wspólnoty, bo prace dotykają instalacji wspólnej. Przy pionie dochodzi termin spuszczenia wody z całego pionu — to robota zarządcy albo jego ekipy, zwykle płatna i zwykle wyznaczana na konkretny dzień, a nie na życzenie. Przy zmianie liczby lub rodzaju grzejników dochodzą dwie rzeczy: obliczenia cieplne dla pomieszczenia i informacja, jak zmiana wpłynie na rozliczanie kosztów ogrzewania, jeśli budynek rozlicza się z podzielników nagrzejnikowych.
-
06
Odcięcie wody i demontaż starej instalacji
Zamknięcie zaworów w lokalu, opróżnienie instalacji i zdjęcie starych rur, przyborów i grzejników. Przy wymianie całości stare przewody wodne wyciąga się z bruzd, bo są cienkie i nic nie trzymają; z żeliwnym pionem jest odwrotnie — waży, kruszy się i schodzi odcinkami, a jego demontaż wycenia się za metr bieżący, nie za sztukę. Na czas prac w zamieszkanym lokalu zostawia się jeden czynny punkt poboru, inaczej remont oznacza mieszkanie bez wody.
-
07
Bruzdy, przejścia przez stropy i trasy w zabudowie
Dwie technologie i dwa różne rachunki. Rury można prowadzić w bruzdach kutych w ścianie, można w zabudowie z płyty i w szachcie. Wybór nie jest tylko estetyczny: w ścianie nośnej z prefabrykatu bruzdowanie zwykle odpada, a w betonie kosztuje wielokrotnie więcej niż w cegle. Osobną pozycją jest każde przejście przewodu przez strop — trzeba je wykonać i uszczelnić, bo tędy idą i woda przy awarii, i dźwięk, i ogień.
-
08
Rozprowadzenie wody: rury, podejścia, izolacja
Układanie przewodów zimnej i ciepłej wody od zaworów w lokalu do poszczególnych przyborów, w systemie trójnikowym albo od rozdzielacza. Każda rura ciepłej wody dostaje otulinę — nie dla ozdoby, tylko dlatego, że nieizolowana oddaje ciepło do ściany i wydłuża czas oczekiwania na ciepłą wodę przy kranie. Zimna woda też bywa izolowana, bo inaczej się poci i moczy zabudowę od środka.
-
09
Kanalizacja: podejścia, spadki i wentylacja pionu
Montaż podejść od przyborów do pionu, z zachowaniem spadku i średnic. Przy okazji sprawdza się dwie rzeczy, o których klient dowiaduje się zwykle po fakcie: czy pion ma rewizję i czy zostanie do niej dostęp po zabudowie, oraz czy pion jest wyprowadzony ponad dach albo zakończony zaworem napowietrzającym. Pion bez wentylacji zasysa wodę z syfonów i wtedy w łazience czuć kanalizację, mimo że wszystko zostało zrobione „na nowo”.
-
10
Instalacja grzewcza: piony, podejścia, grzejniki
Doprowadzenie zasilania i powrotu do każdego grzejnika, montaż grzejników, zaworów i głowic termostatycznych. Tu wraca granica ustalona na trzecim etapie: w bloku wymiana grzejnika jest ingerencją w instalację wspólną, więc idzie po zgodzie i po terminie spuszczenia wody, a przy rozliczeniu z podzielników wymaga też przełożenia podzielnika na nowy grzejnik. W domu jednorodzinnym tych ograniczeń nie ma, za to rośnie skala: rozdzielacz, obiegi i strefy.
-
11
Ogrzewanie podłogowe wodne
Rura układana w pętlach na izolacji, zalewana wylewką i spięta w rozdzielaczu z osobnym obiegiem na każdą pętlę. Cennikowa stawka za metr kwadratowy obejmuje zwykle rurę, folię, styropian i rozdzielacz, ale nie obejmuje projektu — a to projekt ustala rozstaw rur i temperaturę zasilania. Podłogówka narzuca też kolejność: idzie przed wylewką i przed każdą okładziną, więc pomyłka na tym etapie kosztuje skucie podłogi, a nie poprawkę.
-
12
Próby szczelności i protokół odbioru
Etap, którym instalacja się kończy, i jedyny dokument, jaki po niej zostaje. Instalację wodną bada się pod ciśnieniem próbnym równym półtorakrotności ciśnienia roboczego przez co najmniej 30 minut, przy dopuszczalnym spadku 0,02 MPa i przy zerowej tolerancji dla wycieków i zroszeń. Kanalizację bada się wodą przez co najmniej 15 minut bez spadku poziomu albo sprężonym powietrzem pod ciśnieniem 0,05 MPa, przy dopuszczalnym spadku do 10 procent. Instalację grzewczą bada się osobno, na zimno i na gorąco, a przy badaniu powietrzem ciśnienie nie przekracza 3 bar. Z każdej próby powstaje protokół z wartością ciśnienia próbnego, czasem badania i orzeczeniem o wyniku. Bez niego nie ma czym wykazać, że instalacja jest szczelna — ani przy sprzedaży lokalu, ani przy zalaniu sąsiada.